Bir yakınını kaybeden kişiyle karşılaşınca ne diyeceğini bilememek çok yaygın bir durumdur. Sessizlik rahatsız edici gelir ve çoğu insan boşluğu hazır kalıplarla doldurur. Oysa iyi niyetle söylenen bazı sözler, yas tutan kişinin acısının küçümsendiği ya da bir an önce bitmesinin beklendiği hissini verebilir.
Acıyı küçülten cümleler
“Hayat devam ediyor”, “Daha kötüsü olabilirdi” ya da “En azından uzun yaşadı” gibi cümleler teselli etmeyi amaçlar, ancak kaybı kıyaslamaya açar. Yas tutan kişi o an kayıpla yüzleşmeye çalışmaktadır; ona başka bir bakış açısı sunmak, hissettiklerinin yanlış olduğu izlenimini yaratabilir. Aynı şekilde “Güçlü ol” demek, ağlamanın ya da çökmüş görünmenin kabul edilmediğini düşündürebilir. Bunların yerine “Bu çok ağır bir kayıp” ya da “Ne hissediyorsan o hissetmen normal” demek, duyguya yer açar. Hangi adımın önce atılacağına karar vermekte zorlanıyorsanız Psikolog Ankara sayfası size fikir verebilir.
Açıklama ve anlam yükleyen sözler
“Her şeyde bir hayır vardır”, “Allah sevdiği kulunu erken alır” ya da “Onun için daha iyi oldu” gibi sözler, kayba bir anlam yüklemeye çalışır. İnanç birçok insan için destekleyicidir, fakat anlamı sizin değil, yas tutanın bulması gerekir. Kişi kendisi dile getirmedikçe bu tür açıklamalardan kaçınmak daha güvenlidir. Kayba neden olduğu düşünülen olaylar hakkında “Keşke erken doktora götürseydiniz” gibi yorumlar ise suçluluk duygusunu büyütür ve uzun süre akılda kalabilir.
Süre ve yöntem dayatan ifadeler
“Artık toparlanman lazım”, “Üzerinden aylar geçti” ya da “Eşyalarını kaldır, daha kolay olur” cümleleri yasın takvime bağlı olduğunu ima eder. Oysa yas doğrusal ilerlemez; iyi geçen haftaların ardından yoğun bir özlem dönemi gelebilir. Bir diğer sık hata “Bir şeye ihtiyacın olursa ara” demektir. Yas tutan kişi çoğu zaman yardım istemeye enerji bulamaz. Bunun yerine “Perşembe akşamı yemek getireceğim” veya “Bu hafta seni markete götürebilirim” gibi somut öneriler sunmak çok daha işe yarar. Konuyu derinlemesine ele almak için Ankara psikolog alanında çalışan uzmanlardan destek alınabilir.
Ne söylemeli, ne zaman uzmana yönlendirmeli
Doğru kelimeyi bulamıyorsanız bunu açıkça söylemek yeterlidir: “Ne diyeceğimi bilmiyorum ama yanındayım.” Ardından dinlemek, kaybedilen kişinin adını anmak ve anıları paylaşmasına izin vermek, yas tutanı en çok rahatlatan davranışlardandır. Aradan aylar geçse de günlük işlevlerin ciddi biçimde aksaması, uykusuzluk, yoğun suçluluk ya da yaşamla ilgili umutsuz düşünceler varsa, bir ruh sağlığı uzmanına başvurmak önemlidir.
Yas tutan birinin yanında olmak için mükemmel cümleler kurmak gerekmez. Acısını düzeltmeye çalışmadan, sabırla ve samimiyetle orada bulunmak çoğu zaman en büyük destektir.